
.LIEFDE
Liefde is een thema dat mensen al sinds mensenheugenis bezighoudt. Dat geldt ook voor God, geloof en religie. Door de eeuwen heen hebben mensen gezocht naar de betekenis van liefde en naar hun verbondenheid met iets wat groter is dan zijzelf. Toch wordt liefde tegenwoordig vaak los van geloof en religie beschouwd. Alsof liefde uitsluitend iets is wat tussen mensen ontstaat, terwijl we ons ook kunnen afvragen waar die liefde oorspronkelijk vandaan komt.
Verliefdheid wordt vaak gezien als de hoogste vorm van liefde. Een soort extase, een verkering van verlangen waarin het verstand soms plaatsmaakt voor het gevoel. Maar er bestaat een diepere dimensie van liefde, waarin ons werkelijke verlangen besloten kan liggen: de zielsverbondenheid met de bron van alle Liefde. Met God.
Verlangen we daar niet in wezen allemaal naar?
Het was een bijzonder mooie preek vanochtend. Thuis praten we erover na. Al die prachtige opera's, Shakespeare, films en verhalen uit de oudheid: gaan die niet vaak over een verlangde liefde die het verstand doet vergeten? Hoe mooi, meeslepend en heerlijk het ook kan zijn om naar een opera te luisteren of gewoon eens een romantische komedie te kijken, dat verlangen wijst wellicht naar iets wat verder reikt dan verliefdheid alleen. We moeten hoger reiken, want de hoogst mogelijke liefde is geen verliefdheid.
Ook niet een innige versmelting tussen mensen. Liefde vraagt niet dat we helemaal met elkaar verweven zijn om werkelijk van elkaar te houden. Nee, liefde vraagt niet dat we onszelf verliezen in de ander. We mogen ieder een eigen mens zijn, met onze eigen gedachten, overtuigingen, gaven, onzekerheden en grenzen. Juist in die vrijheid kan liefde groeien. Want liefde is geen bezit, maar een verbondenheid in vrijheid waarin we elkaar geestelijk ruimte geven om te zijn wie we zijn. Waarin we elkaar laten groeien en uitdagen om een betere versie van onszelf te worden. Wie uitsluitend het romantische ideaal uit Hollywood en de muziek nastreeft, loopt het risico de diepere dimensies van liefde uit het oog te verliezen.
Want de liefde van God ligt dieper. Is hechter. Reikt verder dan wat wij als mensen altijd kunnen bevatten of waarmaken. Het is een liefde die niet afhankelijk is van onze prestaties, onze positie, begrip of de waardering van anderen. Het gaat over een oorspronkelijke liefde die ons al kende voordat wij zelf konden liefhebben. Vanuit die liefde zijn draden gesponnen waarmee wij allen geweven zijn in onze moeders schoot. Of je moeder jou wenste of niet wenste, je een liefdevolle opvoeding had of niet, deze liefde is onvoorwaardelijk en er altijd voor jou, voor mij.
De verbintenissen die wij uit liefde met elkaar aangaan, in een huwelijk, in vriendschappen, in samenwerkingen of gewoon als buren of kerkgenoten, zijn daarom minstens zo belangrijk. Juist daarin krijgen we de gelegenheid om iets van Jezus' liefde zichtbaar te maken. Door belangstelling te tonen, met elkaar mee te leven, naar elkaar om te zien en bewust te kiezen om elkaar nabij te zijn. Liefde biedt zoveel kansen om onze samenleving menselijker en aangenamer te maken.
Liefde loopt als een rode draad door de Bijbel. Al in de Thora klinkt de opdracht om God lief te hebben met heel ons hart, onze ziel en onze kracht, en onze naaste als onszelf. Jezus brengt deze geboden samen en leert zijn leerlingen elkaar lief te hebben zoals Hij hen heeft liefgehad. Paulus benadrukt dat zelfs kennis, bijzondere gaven en een groot geloof zonder liefde niets betekenen. Liefde is daarmee niet alleen een verlangen dat wij koesteren, maar ook een levenshouding waartoe wij geroepen worden. Zij wordt zichtbaar in hoe wij spreken, handelen en met elkaar omgaan.
Dat is niet altijd eenvoudig. Zeker niet in een wereld waarin meningen over elkaar de liefde soms verdringen. Waar mensen kwaadspreken over een ander om hun eigen functie, positie of plek binnen een groep, op het werk of in de kerk, veilig te stellen. Waar het oordeel sneller wordt uitgesproken dan de vraag wordt gesteld hoe het werkelijk met iemand gaat.
Maar liefde en waarheid horen bij elkaar. Liefde betekent niet dat we alles moeten verdragen, moeten zwijgen wanneer onwaarheden worden verteld of de vrede moeten bewaren ten koste van onszelf of anderen. Wie in liefde breekt met onwaarheid, blijft trouw aan de waarheid. Soms vraagt liefde om nabijheid, soms om het stellen van grenzen. Waarachtige liefde zoekt niet naar macht over de ander, maar naar wat rechtvaardig, eerlijk en goed is.
Kwetsbaarheid is bovendien niet alleen toebedeeld aan zieken en zwakken. Ook degenen aan de top, mensen met aanzien, verantwoordelijkheid of gezag, zijn kwetsbare mensen. Niemand staat buiten de behoefte aan liefde, erkenning en verbondenheid. Gods liefde maakt daarin geen onderscheid. Zij is er voor ieder mens.
Hoeveel aangenamer zou ons leven zijn wanneer wij vanuit die goddelijke liefde met elkaar zouden omgaan? Gewoon op straat, in de supermarkt, op ons werk of in de kerk. Wanneer wij elkaar niet allereerst zouden beoordelen op onze verschillen, maar zouden ontmoeten als mensen die allemaal uit dezelfde bron van liefde mogen leven.
Mozes leert ons God lief te hebben met heel ons hart, onze ziel en onze kracht, en onze naaste als onszelf. Jezus leert ons elkaar lief te hebben zoals Hij ons heeft liefgehad. Paulus maakt duidelijk dat zelfs bijzondere gaven en een groot geloof zonder liefde niets waard zijn.
Wij hebben lief omdat God ons het eerst heeft liefgehad.
Uit liefde zijn we ontstaan. Die liefde is onuitputtelijk, stelt nooit teleur, is altijd trouw, oprecht en goed. Vanuit die liefde mogen wij eindeloos en zonder oordeel uitdelen.
English below
LOVE
Love is a subject that has occupied humanity since time immemorial. The same is true of God, faith, and religion. Throughout the centuries, people have searched for the meaning of love and for a connection with something greater than themselves. Yet today, love is often considered separately from faith and religion. As though love were merely something that arises between human beings, when we might also ask ourselves where love originally comes from.
Falling in love is often regarded as the highest form of love. A kind of ecstasy, an intoxicating longing in which reason sometimes gives way to emotion. But there is a deeper dimension of love, one in which our truest longing may lie: a connection of the soul with the source of all Love. With God.
Is that not what we all, deep down, long for?
There was a particularly beautiful sermon this morning. Afterwards, we talked about it at home. All those magnificent operas, the works of Shakespeare, films, and stories from antiquity: are they not so often about a longing for love that makes us forget all reason? However beautiful, captivating, and delightful it may be to listen to an opera or simply enjoy a romantic comedy, perhaps that longing points towards something that reaches beyond romantic love alone. We must aim higher, for the highest form of love is not simply falling in love.
Nor is it an intimate merging of two people. Love does not require us to become completely intertwined in order to truly love one another. No, love does not ask us to lose ourselves in someone else. We are each allowed to be our own person, with our own thoughts, convictions, gifts, insecurities, and boundaries. It is precisely within that freedom that love can grow. For love is not possession, but a bond rooted in freedom, in which we give one another the spiritual space to be who we are. A bond in which we encourage each other to grow and challenge one another to become better versions of ourselves. Those who pursue only the romantic ideals portrayed in Hollywood and music risk losing sight of the deeper dimensions of love.
For God's love reaches deeper. It is more enduring. It extends beyond what we, as human beings, can always comprehend or live up to. It is a love that does not depend on our achievements, our position, the understanding we receive, or the approval of others. It is an original love that knew us before we ourselves were capable of loving. From that love, threads were spun with which we were all woven together in our mothers' wombs. Whether your mother wanted you or not, whether you had a loving upbringing or not, this love is unconditional and always there for you, for me.
The bonds we form with one another out of love, in marriage, in friendships, in working relationships, or simply as neighbours or fellow members of a church, are therefore just as important. It is precisely through these relationships that we have the opportunity to make something of Jesus' love visible. By showing genuine interest, sharing in one another's joys and sorrows, looking out for each other, and consciously choosing to stand beside one another. Love offers so many opportunities to make our society more humane and more compassionate.
Love runs like a golden thread throughout the Bible. Already in the Torah, we are called to love God with all our heart, soul, and strength, and to love our neighbour as ourselves. Jesus brings these commandments together and teaches His disciples to love one another as He has loved them. Paul emphasises that even knowledge, extraordinary gifts, and great faith mean nothing without love. Love, therefore, is not merely a longing we cherish, but also a way of life to which we are called. It becomes visible in how we speak, act, and treat one another.
That is not always easy. Certainly not in a world where people's opinions of one another sometimes push love aside. Where people speak ill of others to protect their own role, position, or place within a group, whether at work or in the church. Where judgement is passed more quickly than someone asks how another person is truly doing.
But love and truth belong together. Love does not mean that we must endure everything, remain silent when falsehoods are spoken, or preserve peace at the expense of ourselves or others. Those who, out of love, break with falsehood remain faithful to the truth. Sometimes love calls for closeness; at other times, it calls for setting boundaries. Genuine love does not seek power over another person, but seeks what is just, honest, and good.
Vulnerability, moreover, is not reserved for the sick and the weak. Those at the top, people with status, responsibility, or authority, are vulnerable human beings too. No one is beyond the need for love, recognition, and connection. God's love makes no distinction in this regard. It is there for every human being.
How much more pleasant would our lives be if we treated one another with that divine love? Simply in the street, at the supermarket, at work, or in church. If we did not judge one another first and foremost by our differences, but encountered each other as human beings who may all draw from the same source of love.
Moses teaches us to love God with all our heart, soul, and strength, and to love our neighbour as ourselves. Jesus teaches us to love one another as He has loved us. Paul makes it clear that even extraordinary gifts and great faith are worth nothing without love.
We love because God first loved us.
We came into being through love. That love is inexhaustible. It never disappoints, is always faithful, sincere, and good. From that love, we may give endlessly to others, without judgement.
Reactie plaatsen
Reacties