Leg de lat niet hoog maar ernaast

Het is hoogzomer en we staan op camping De Roos. Al jaren komen we hier. In de herfst, winter of lente kiezen we vaak voor een stedentrip of een reis naar het buitenland, maar de Nederlandse zomer brengen we het liefst hier door.

We staan met onze De Waard-tent al 16 jaar op vrijwel dezelfde plek, zonder stroom. Samen met vrienden die inmiddels familie zijn geworden verdeeld over het veld. Ook de buurtkampeerders kennen we door en door. We hebben elkaars kinderen zien opgroeien. Net als vroeger Jeroen, lopen de kinderen van de buren hier gewoon de tent binnen alsof het de normaalste zaak van de wereld is. En dat is het ook. Maar ook is het een bijzonderheid.Tien maanden zie je elkaar niet, maar binnen een uur is het weer als vanouds.

Misschien is dat wel het mooie van kamperen. In een tent is het lastig om in je eigen bubbel te blijven. Je leeft dicht op elkaar, deelt het gewone leven en merkt veel sneller hoe het echt met iemand gaat. Juist daarom kom ik hier zo graag. Al slaap ik inmiddels niet meer in de tent zoals vroeger, De Roos voelt nog altijd als thuiskomen.

Ik denk dat wij als maatschappij de lat verkeerd hebben gelegd, te hoog. Maar laat je niet opjutten, leg de lat ernaast. 

Ik zie het hier ook op de camping. We hadden het er vandaag met elkaar over. Mensen maken hun tenten gezellig, met bloemetjes, retrospullen en sfeervolle hoekjes. Daar houd ik zelf ook van. Ik naaide gordijnen voor onze tent, op iedere tafel ligt een kleedje en de lelijke blauwe koelbox verdwijnt onder een tijgerprintdoek. Het oog wil ook wat. De sfeer is gezellig, mensen lopen langs en geven complimenten en wij maken ook gluurrondjes over de camping.

Maar achter al die knusse voortentjes gaan ook verhalen schuil. Verhalen van ziekte, verlies, zorgen en rouw. Hier besefte ik opnieuw dat het leven nooit alleen uit mooie plaatjes bestaat.

Er wordt gelachen. Er wordt gehuild. Er wordt getroost en geknuffeld. Op de camping leef je al snel dicht op elkaar. Er is weinig te verhullen en na jaren op hetzelfde veld pak je de draad gemakkelijk weer op waar je vorig jaar gebleven was. Precies dát is het leven.

Niet alleen wat je meemaakt, bepaalt je leven, maar ook hoe je ermee omgaat en hoe mensen om je heen met jou omgaan. We lijken dat steeds vaker te vergeten. We worden voortdurend geconfronteerd met een Hollywoodbeeld van het leven. Altijd gelukkig, altijd mooi, altijd succesvol. Altijd jong. "Ze is 54.""Goh, dat zou je niet zeggen." Het is bedoeld als compliment. Ik zeg het zelf ook weleens. Toch is ouder worden niet iets om te verbergen. Alsof wijsheid, levenservaring en rimpels minder mooi zijn dan een glad gezicht. Alsof ziekte, verdriet en falen uitzonderingen zijn, terwijl ze juist onlosmakelijk bij het leven horen. Juist daardoor verliezen we iets wezenlijks: empathie.

We vergelijken levens, bagatelliseren elkaars pijn of reageren met: "Ach, jij hebt die ziekte, ik heb ook artrose hoor. Ik denk er gewoon niet aan, dat kun jij ook doen." Dubbel pijnlijk. Niet uit onwil, maar omdat we verleerd zijn werkelijk naast iemand te gaan staan. Een veel betere vraag is: "Wat betekent dit voor jou? Voor je gezin?"

We lijken als samenleving steeds minder goed met kwetsbaarheid om te kunnen gaan. We kijken uren naar schermen vol zorgvuldig geregisseerde levens en zien steeds minder van het echte leven, waarin mensen worstelen, huilen, rouwen en soms nauwelijks overeind blijven. Ondertussen hebben we overal een mening over en oordelen we sneller dan we luisteren.

Maar wanneer verklaren we eigenlijk een leven geslaagd? Alleen als alles perfect verloopt?Dan is ieder mensenleven gedoemd te mislukken. Nee. Wie de Bijbel leest, ziet keer op keer een heel ander mensbeeld dan van Insta, Hollywood of Hilversum. Sinds Adam en Eva leven wij in een gebroken wereld. Nergens belooft God ons een leven zonder ziekte, verdriet of tegenslag. Sterker nog, de mensen die Hem het meest liefhadden, kregen vaak juist veel te verduren. 

Zelfs de hemel is geen lux vakantieoord waar alles eindelijk perfect is. De hemel is de plaats waar wij voorgoed in Gods nabijheid zullen zijn. Dat ís de ware vervulling daar zien we naar uit. En tot die tijd worden we uitgenodigd in gedeelde nabijheid te verblijven. Maar dat vergt oefening van zien. Zien dat hoe donker of zwaar je leven ook is, altijd het licht overwint geeft levenslust. Zelfs in donkere tijden kun je gelukkig zijn. Het leven is contradictionair. Niet omdat de duisternis er niet is, maar omdat Gods licht sterker is dan de duisternis.

Het christelijk geloof is geen Hollywoodverhaal waarin het lijden wordt overgeslagen. Het is geen ontsnapping aan het lijden, maar leven met God, midden in een gebroken wereld. Juist daarin onderscheidt het christelijk geloof zich. God wijst niet met de vinger naar de lijdende mens alsof ziekte, verdriet of tegenslag per definitie zijn eigen schuld zijn. Hij begint niet met veroordeling, maar met genade. In Jezus Christus komt God Zelf onze gebroken wereld binnen. Hij draagt het kruis, overwint de dood en opent de weg naar nieuw leven. Daarom biedt het christelijk geloof hoop die verder reikt dan dit leven. Jezus beloofde ons geen gemakkelijk leven.

Jezus beloofde wel dat Hij met ons meegaat. Daarom hoeven we, hoe donker de weg soms ook is, nooit zonder hoop te leven. Juist daarom mogen we onbevangen genieten van de mooie momenten die God ons geeft.

Mensen zeggen weleens tegen ons: "Toch lijken jullie blij." Dat klopt. We huilen heus soms en soms bekruipt ons de vraag: "Hoe moet dit verder?" Maar toch blijft ons hart vol verwondering en onze blik gericht op het licht. Zo genieten we van de mensen om ons heen, van de schoonheid van de natuur en van iedere dag die God ons geeft. Want hoe zwaar het aardse leven soms ook kan zijn, David zei het ons al voor:

<Dit is de dag die de HEERE gemaakt heeft, laten wij ons daarover verheugen en verblijd zijn.> Psalm 118:24