Ontvangend leven

-Want ik ben gestorven door de wet en leef niet langer voor de wet, maar voor God. Met Christus ben ik gekruisigd: ikzelf leef niet meer, maar Christus leeft in mij. Mijn leven hier op aarde leef ik in het geloof in de Zoon van God, die mij heeft liefgehad en zich voor mij heeft prijsgegeven. - Galaten 2:19-20

Leven tussen wet en leegte?

Er zijn twee manieren waarop mensen hun geloof vormgeven. Ze lijken elkaars tegenpolen, maar in werkelijkheid liggen ze dichter bij elkaar dan we vaak denken.

Aan de ene kant is er het verlangen om het goed te doen. Om te leven naar wat God vraagt. Om gehoorzaam te zijn, zorgvuldig, toegewijd. Dat kan iets moois hebben. Er zit ernst in, eerbied, verlangen om recht te doen aan God. Maar ongemerkt kan het verschuiven. Het wordt een systeem waarin je jezelf moet bewijzen. Waarin je voortdurend meet of je wel voldoet. Waarin geloof langzaam verandert in een vorm van controle.

Aan de andere kant is er een heel andere beweging. De ontdekking dat genade vrij is. Dat God niet vraagt om prestatie. Dat er vergeving is. Ruimte. Adem. Maar ook dat kan verschuiven. Het kan leeg worden. Richtingloos. Alsof het er uiteindelijk niet zoveel toe doet hoe je leeft. Alsof geloof vooral betekent dat alles open blijft.

Wetticisme en vrijblijvendheid. Twee uitersten. En toch hebben ze iets gemeenschappelijks.
In beide gevallen blijft het leven uiteindelijk bij de mens zelf liggen. Of je nu probeert het goed te doen, of besluit het los te laten, de kern blijft: ik moet het doen. Ik moet leven. Ik moet vormgeven. Ik moet kiezen.

Precies daar zet Paulus een streep doorheen in Brief aan de Galaten. Niet door één van de twee te corrigeren. Maar door een derde werkelijkheid te openen.
“Ik ben gestorven… en Christus leeft in mij.”
Dat is geen nuance. Dat is een breuk!

Het betekent dat hier het centrum van aandacht verschuift. Dat het leven niet langer gedragen wordt door wat wij doen, of juist niet doen. Niet door onze gehoorzaamheid en ook niet door onze vrijheid. Maar door een Ander.

Dat is moeilijker te begrijpen dan het lijkt. Want het haalt iets onder ons vandaan wat we diep gewend zijn. Dat wij degene zijn die leeft. Die kiest. Die het vormgeeft.

Maar Paulus zegt: dat oude leven is gestorven.
Niet dat het leven verbetert is sinds je gelooft. 

Dat is opvallend dat wat ervoor in de plaats komt,  niet een sterker ik is. Ook geen vrijer ik. Maar een leven dat ontvangen wordt.
Christus leeft in mij. Dat is geen vrome taal maar een ontwrichtende werkelijkheid.

Het betekent dat geloof niet begint bij inspanning, maar bij overgave, bij het leven mogen ontvangen. Niet bij controle, maar bij vertrouwen dat ons bestaan gedragen wordt door Gods geest die in ons leeft.

Dat plaatst ook een ander licht op hoe we het Oude Testament lezen. De wet, de Thora, verdwijnt niet. Ze wordt ook niet gerelativeerd tot iets onbelangrijks. Maar ze staat niet langer als een systeem buiten ons, dat ons leven moet sturen of beoordelen, maar wordt opgenomen in een werkelijkheid die dieper gaat.

Niet de mens die leeft voor God.
Maar God die leeft in de mens.
Nou dan verandert dus alles.

Want dat leven is niet leeg, zoals vrijblijvendheid suggereert. Het heeft richting, diepte, gewicht diep verankerde liefde en levensasem in ons. Maar het is ook niet zwaar, zoals wetticisme het maakt. Het geloof rust niet als last op onze schouders.
Het wordt gedragen, wij worden erdoor gedragen door Hij die ons juk op zich nam.

Misschien is dat wel het meest ongemakkelijke van het Evangelie, bedacht ik me. Dat het ons niet alleen bevrijdt van schuld, maar ook van controle.

Dat het ons niet alleen losmaakt van moeten, maar ook van het idee dat wij zelf degene zijn die het leven bepalen en dragen.
“Ik leef niet meer.” zegt Paulus
Dat is geen sneu verlies.
Dat is ruimte!

Ruimte waarin Christus zélf het leven wordt.
Misschien is dat wel de vraag die onder alles ligt:
Durf ik mijn leven niet alleen te verbeteren of los te laten maar werkelijk uit handen te geven
zodat het gedragen wordt
door Hem die in mij leeft. 

Amen

(Een voorbereiding op mijn preek 19 april 2026 Evangelische Gemeente Zutphen)