Hoge bomen

𝑂𝑣𝑒𝑟𝑑𝑒𝑛𝑘𝑖𝑛𝑔 𝑛.𝑎.𝑣. 𝐾𝑜𝑙𝑜𝑠𝑠𝑒𝑛𝑧𝑒𝑛 𝟹:𝟹

HOGE BOMEN…

Na een ernstig auto-ongeluk kon ik mijn oude baan niet meer doen. Mijn lichaam werkte niet meer mee. Ik moest dingen loslaten, maar ook opnieuw beginnen. Net moeder geworden, voelde ik me afhankelijk van anderen en moest ik mijn leven opnieuw vormgeven.

Ik begon opnieuw, op de onderste treden van de ladder, maar dat maakte me niet uit. Ik was blij dat ik kon helpen bij een tandarts die ik kende. Zij vroeg me om af en toe de telefoon op te nemen als ik me goed voelde. Zo begon ik, met paar uur per week. Eerst als baliemedewerker, maar al snel werd mondzorg mijn grote passie. Ik genoot van het contact met patiënten, het luisteren naar hun verhalen, en het helpen met hun problemen. Het was concreet, menselijk en gaf me veel voldoening.

Naarmate ik beter werd, kon ik meer verantwoordelijkheden aan. Iets wat ik niet zocht, maar ik kreeg meer taken die verder gingen dan de rol die ik had. Al snel had ik een diploma praktijkmanager en was ik weer terug in een leidinggevende functie en al gauw gaf ik weer arbo- en bedrijfskundig advies. Wat ik deed leek op wat ik eerder deed, maar ik begon nu beter te begrijpen hoe het werkt. 

Hoe meer verantwoordelijkheid je hebt, hoe zichtbaarder je wordt. En met die zichtbaarheid komt niet alleen vertrouwen, maar ook oordeel. Inmiddels werk ik al zes jaar voor mezelf, (wat ik nu door ziekte helaas afschaal) maar waarin ik praktijkmanagers opleid en praktijkhouders help met hun verantwoordelijkheden. In mijn werk zie ik steeds weer hetzelfde: als iemand een leidinggevende rol aanneemt, moet de omgeving vaak wennen aan die verandering. Niet omdat er iets is veranderd aan de intenties, maar omdat de rol de manier waarop mensen met elkaar omgaan verandert. Dat kan best even lastig zijn. Maar je kunt kritiek aanvaarden, als die terecht is.

Ik noem dat vaak een cruciaal moment in de ontwikkeling voor zowel het team als de manager. Leer elkaar beter kennen in die nieuwe situatie. Dit doe je niet door harder te praten of jezelf te verdedigen, maar door te blijven vasthouden aan de goede bedoelingen waarmee je verantwoordelijkheden aanvaardde. De essentie van verantwoordelijkheid is zorg, niet macht. Je wilt het voor elkaar beter maken, een omgeving creëren waar mensen rustig en met aandacht kunnen werken. Wanneer verantwoordelijkheid op de goede manier wordt gedragen, groeit het vertrouwen en de samenwerking.

Maar dit wordt niet altijd meteen opgemerkt. Niet omdat mensen kwade bedoelingen hebben, maar omdat vertrouwen tijd nodig heeft om te groeien. Mensen gunnen elkaar weinig tijd. Ze stellen vaak weinig vragen en hebben snel een oordeel klaar. In mijn werk zie ik hoe moeilijk dit kan zijn. Als er geroddeld wordt of mensen twijfelen aan elkaars bedoelingen. De meeste mensen willen niet boven anderen staan, maar willen dat anderen beter tot hun recht komen. Juist dit kan spanning veroorzaken. Niet omdat de intentie verkeerd is, maar omdat de verandering zichtbaar wordt voordat de positieve effecten duidelijk zijn. Daarom is het belangrijk om in dat moment niet te reageren vanuit de behoefte om begrepen te worden, maar om trouw te blijven aan de goede bedoelingen waarmee je verantwoordelijkheden aanvaardde. Niet om te heersen, maar om te zorgen. Laat meningen los die voortkomen uit aannames en niet uit vragen.

Hoge bomen vangen veel wind. Niet omdat ze zwakker zijn, maar omdat ze zichtbaarder zijn.

Voor een mens ligt er als het ware een rij brillen op tafel tussen jou en de ander. Het is aan de ander welke bril hij opzet. Sommige brillen maken dingen groter. Andere vervormen wat je ziet. Weer andere maken dingen donker. Je kunt dit niet veranderen. Wat je wel kunt beïnvloeden, is hoe jij kijkt en handelt. Fouten maken hoort bij het leven. Daarom is open staan voor kritiek en zelfreflectie belangrijk. Als ik iets verkeerd doe, maak ik het in ieder geval weer goed. Mijn moeder zei altijd: "nooit met ruzie naar bed". Dat klinkt kinderlijk, maar het is een manier om vergeving te zoeken en dingen in je relaties te herstellen. Blijf niet hangen in schuld, maar herstel wat kapot is en ga verder. Voortdurend doorgaan is essentieel, zolang je doet wat je kunt. Dat is geen zwakte, maar een groei.

Paulus zegt iets heel eenvoudigs, maar het heeft grote betekenis: Blijf in Christus. Dit is niet alleen een mooie uitspraak, maar het is de basis waarop je staat. 

Niet de mening van een ander bepaalt jouw waarde

Paulus gebruikt in Kolossenzen 3  hetzelfde onderliggende principe, namelijk dat we worden gedragen door een Verborgen werkelijkheid. Het is Jezus die je kent en oordeelt, niet een mens.  (Kolossenzen 3:3 Want u bent gestorven en uw leven is met Christus verborgen in God.) Het sleutelwoord is hier dus 'verborgen'. Een boom leeft ook vanuit het verborgene, niet vanuit wat zichtbaar is. Wat zichtbaar is zijn stam, takken, bladeren, zeker belangrijk biologisch, maar dat is niet de bron van zijn leven. De bron ligt in wat niet zichtbaar is: zijn wortels. Daar wordt de boom gevoed. Daar ontvangt hij water. Daar wordt zijn stabiliteit bepaald.

Wanneer de storm komt, wordt niet de stam getest, maar de wortel. Zo bedoelt Paulus het denk ik. Het zichtbare leven van een mens, zijn rol, zijn reputatie, zijn positie, en ook het oordeel dat anderen over hem hebben (en eigen oordeel) is uiteindelijk niet de bron van zijn identiteit. De bron ligt verborgen met Christus in God. 

Dat betekent dan twee dingen:
1: veiligheid. Je mag jezelf "opnieuw uitvinden" zoeken wat verborgen is in God, ligt buiten het bereik van menselijke aantasting en is beschikbaar steeds opnieuw. Mensen kunnen oordelen, verkeerd begrijpen, bekritiseren, je verkeerd behandelen, maar zij raken nooit de kern van het leven dat in Christus verborgen is.

2: stabiliteit.
Juist omdat de wortel niet zichtbaar is, kan de boom blijven staan. Niet ondanks de storm, maar door de diepte van zijn verankering.  Een hoge boom vangt veel wind, niet omdat hij zwakker is, maar omdat hij verder gegroeid is. Maar hij staat niet door de kracht van zijn zichtbare deel, maar door de diepte van wat verborgen is.

Niet de hoogte van de boom bepaalt zijn overleving,
maar de diepte van zijn verborgen wortel

Paulus zegt ons: niet de zichtbare mens houdt stand, door uiterlijkheden maar het leven dat verborgen is met Christus in God is waarom hij kan standhouden. Daar ligt zijn werkelijke bestaansgrond.Wat nu verborgen is, wordt niet ontkend, maar bewaard tot het op Gods tijd zichtbaar wordt. Daarom is verantwoordelijkheid geen bewijs van hoogte, maar een uitnodiging tot diepere worteling. Door welke storm je ook gaat blijf gegrond in Hem.