𝑉𝑎𝑙𝑒𝑛𝑡𝑖𝑗𝑛𝑠𝑜𝑣𝑒𝑟𝑑𝑒𝑛𝑘𝑖𝑛𝑔

𝐵𝑒ℎ𝑜𝑒𝑑 𝑢𝑤 ℎ𝑎𝑟𝑡

Morgen is het Valentijnsdag. Alhoewel ik persoonlijk er niet veel om geef ik een feest om liefde wel een mooie kans om te verdiepen in wat de Bijbel ons zegt over het hart. Het hart kan snel ontbranden. Voor een blik. Voor een mogelijkheid. Voor het leven zelf. Er is een vreugde in het voelen, in het besef dat het bestaan openligt en dat er altijd iets kan gebeuren. Het leven draagt een belofte in zich die zich niet laat vastleggen, maar zich laat herkennen. Het hart is in de Schrift niet primair de plaats van emotie, maar van existentiële oriëntatie: daar waar de mens zich richt op God of zich van Hem afwendt.

Sommige harten bewegen gemakkelijk in openheid. Zij antwoorden snel. Niet uit onrust, maar uit levendigheid. Want een levend hart herkent leven. Daarin schuilt schoonheid. Want zonder dat vermogen tot ontbranding zou het bestaan vlak worden. Zonder ontvankelijkheid zou niets werkelijk binnenkomen. Dat heeft iets moois en kwetsbaars. 

Want grenzeloos liefhebben is niet wat nodig is, de Schrift zegt ons dat we ook ons hart behoeden. Omdat het hart niet gemaakt is om alles tegelijk te dragen. Wat geen grens kent, kent ook geen bewaring. En wat niet bewaard wordt, verliest zijn richting. Een hart zonder bewaring blijft in beweging, maar vindt geen plaats om te blijven. Verderop zal ik hierop doorgaan.

Want waar ik eerst bij stil wil staan is ons medische hart.  Geen onuitputtelijke bron. Ieder mens krijgt al in de moederbuik een bepaald aantal slagen voor een heel mensenleven. Wordt wel eens gezegd. Want het hart is een eindig gegeven orgaan dat ons vanaf de geboorte draagt met een beperkt vermogen tot vernieuwing. Slechts 1 procent vernieuwd zichzelf. Vanaf het begin, nog voordat er herinnering is, begint het te kloppen. En het blijft kloppen, zonder ophouden, zonder dat het gestuurd wordt door de wil. Het hart draagt het leven, in stilte. Elke slag is een voortzetting. Elke slag een gave. Daarom moeten we er zorgvuldig mee zijn. Geen enkele slag kan worden vastgehouden. Geen enkele slag kan worden teruggevraagd. Op ons hart zetelt het geloof zelfs. Paulus zegt in zijn brief naar Romeinen dat wat men met het hart gelooft tot gerechtigheid en met de mond belijdt men tot zaligheid. Hier noemt hij expliciet dat geloof niet alleen een gedachte is, maar een werkelijkheid van het hart.

Het hart is de plaats van inwoning, niet alleen van gevoel, maar van Christus zelf. In Filippenzen staat zelfs dat God zelf de bewaker van het hart is. Misschien is dat waarom we weten dat het hart niet alleen een orgaan is, maar ook een plaats van betekenis. Niet omdat het zelf betekenis maakt, maar omdat het draagt wat betekenis ontvangt. Wat het hart toelaat, blijft niet zonder gevolg. Wat binnenkomt, zoekt een plaats. Wat een plaats vindt, begint te vormen. Al vanaf de moederschoot vormt onze liefde.

Geloof is meegegeven innerlijke zekerheid, niet afhankelijk van zichtbare bevestiging. Vanuit de adamah, de aarde waaruit de mens werd gevormd, en door de levensadem van God die hem werd ingeblazen, wordt het hart de plaats waar het leven wordt gedragen en gericht.

Daarom is het essentieel om ons hart te beschermen. Niet om minder te voelen, maar om echt in staat te zijn om te blijven voelen. Om God te blijven ervaren. We moeten ons hart bewaken door grenzen te stellen. We moeten ons uitspreken tegen leugens, angst, uitsluiting en onderdrukking. Wie op deze manieren wordt behandeld, vindt geen plaats aan de tafel van het hart. Draag het harnas van de Heer als bescherming tegen degenen die je christelijke hart willen aanvallen.

Niet om ons af te sluiten, maar om niet verloren te raken in de vluchtige dingen. Het hart is gemaakt om te dragen wat blijvend is. Het heeft een natuurlijke neiging tot liefde. Het herkent gemakkelijk het goede en ziet wat nog verborgen is. Het vergeeft sneller dan het onthoudt.

𝑊𝑎𝑡 𝑒𝑒𝑛𝑚𝑎𝑎𝑙 𝑚𝑒𝑡 𝑙𝑖𝑒𝑓𝑑𝑒 𝑖𝑠 𝑔𝑒𝑧𝑖𝑒𝑛, 𝑣𝑒𝑟𝑑𝑤𝑖𝑗𝑛𝑡 𝑛𝑖𝑒𝑡 𝑧𝑜𝑚𝑎𝑎𝑟 𝑤𝑒𝑒𝑟.

Liefde laat een spoor na dat niet eenvoudig kan worden uitgewist. Er bestaat een trouw in het hart die niet afhankelijk is van tijd of afstand. Wie werkelijk geliefd is geweest, blijft op een bepaalde manier aanwezig. Niet altijd op de voorgrond, maar als een stille werkelijkheid die niet wordt ontkend. Zo kunnen we ook over de dood heen nog liefhebben of op verre afstand. Zoals je net al las is dat alles overstijgende vermogen tot liefde onze diepste krachtbron. Maar alleen een open hart kan liefhebben.

Toch vraagt liefde ook om bewaring. Hoe zit dat dan? Is dat niet een contradictie? Want je leest ook dat niet alles wat het hart ontmoet, dezelfde intentie draagt. Niet alles wat nabij komt, is bedoeld om te blijven, we moeten ons hart beschermen. Liefde vraagt geen blindheid. Zij vraagt helderheid. Misschien is daar soms een misverstand ontstaan. Alsof liefde zou betekenen dat alles toegang krijgt. Alsof openheid zou betekenen dat er geen grens mag bestaan. Maar bewaring is geen tegendeel van liefde. Het is een voorwaarde voor liefde die kan blijven bestaan.

De Bijbel spreekt daarom heel duidelijk met opmerkelijke helderheid daarover: “Behoed uw hart boven al wat te bewaren is, want daaruit zijn de uitgangen van het leven.” Niet dus omdat het hart gesloten moet worden, maar omdat het juist zo kostbaar is. Niet alles wat binnenkomt, is bedoeld om te blijven. Niet alles wat blijft, is bedoeld om te vormen. Het hart mag liefhebben en het hart mag bewaakt blijven beiden is nodig. Een ander essentieel aspect van het hart is de rol van gemeenschap. Het hart is niet alleen een persoonlijke ruimte, maar ook een plek waar verbinding met anderen tot stand komt.

De Bijbel benadrukt het belang van samenkomst, waarbij harten samenkomen in liefde en ondersteuning. Wanneer men in gemeenschap is, biedt het hart ruimte voor uitwisseling en groei. Deze verbondenheid maakt het mogelijk om vreugde te delen, verdriet te verlichten en elkaar te versterken in geloof.

Door samen te bidden, elkaar aan te moedigen en de liefde van Christus als fundament te delen, leert het hart niet alleen om te ontvangen, maar ook om te geven. Zo wordt de gemeenschap een weerspiegeling van de liefde die ons hart beweegt, waardoor we een diepere graad van begrip en steun kunnen ervaren in onze levenswandel.

Verdiepen? Lees:

Spreuken 4:23
Psalm 37:31
Romeinen 10:10
Efeze 3:17
Filippenzen 4:7
Hebreeën 11:1
Lukas 24:32